آموزش مسائل سکه دوم ابتدایی همراه با نمونه سوالات

مهم ترین نکته در آموزش مسائل سکه دوم ابتدایی این است که پیش نیازهای آموزش این موضوع توسط معلم مرور شود و میزان درک دانش آموزان از پیش نیازها ارزیابی شود.

پیش نیازهای آموزش مسائل سکه دوم ابتدایی 

• آشنایی با واحد پول
• آشنایی کامل با دسته های ده تایی و یکی 
• آشنایی کامل با عدد سه رقمی 

فرآیند آموزش واحد پول برای دانش آموزان دوم ابتدایی:

ابتدا سوالات زیر را از آنها بپرسید:

• کی می تواند درباره واحد یک جمله بگوید؟
• چرا برای پول واحد معرفی می کنند؟
• واحد پول کشور ایران چه نام دارد؟

نکته بسیار مهم: کلمه ارزش در تدریس موضوع مسائل سکه دوم ابتدایی بسیار مهم است که ابتدا باید مفهوم آن در ریاضی با مثالها و سوالات متفاوت برای کودکان باز شود.

مثال: ارزش 100 سیب بیشتر است یا 10 سیب؟ چرا؟ ( اینجا می توان اشاره کرد که بچه ها همیشه ارزش به تعداد نیست مثلا 100 سیب فاسد و خراب ارزش کمتری از 10 سیب سالم دارد.)

مثال: ارزش مداد بیشتر است یا گوشی موبایل ؟ ( اینجا معلم به قیمت اشاره می کند و می گوید چون برای موبایل باید پول بیشتری بدهیم، ارزش بیشتری دارد.)

با این واژه که به خوبی آشنا شدند، به سراغ فعالیت های زیر بروید:

فعالیت 1: مسائل سکه دوم ابتدایی برای آشنایی با کلمه ارزش

• 5 سکه 1 ریالی بکشید. ارزش این 5 سکه برابر با کدام یک  است؟  الف: دو سکه 25 ریالی      ب: یک سکه 5 ریالی

پاسخ: دو سکه 25 ریالی برابر با 50 ریال است که از 5 ریال خیلی بیشتر است.

ارزش 5 سکه 1 ریالی برابر است با 5=1+1+1+1+1 ریال و ارزش یک سکه 5 ریالی هم برابر با 5 ریال است که هر دو برابر هستند. پس می توان گفت:

چه 5 سکه 1 ریالی داشته باشیم؛ چه یک سکه 5 ریالی؛ این دو با هم برابر هستند و ارزش آنها یکی است.

• قسمت بالای تابلو 10 سکه 1 ریالی بکشید. در ادامه سه شکل بکشید و بگویید ارزش این 10 سکه برابر با کدام یک است؟

شکل الف: دو سکه 5 ریالی

شکل ب: یک سکه 5 ریالی و 5 سکه 1 ریالی

شکل ج: یک سکه 10 ریالی

پاسخ همراه با شیوه تدریس:

با سوالات زیر دانش آموزان را به پاسخ برسانید:

• ارزش 10 سکه 1 ریالی برابر با چند ریال است؟ آفرین 10 ریال (10 = 1+1+1+1+1+1+1+1+1+1 ). یعنی چه بگوییم 10 سکه یک ریالی داریم چه بگوییم 10 ریال با هم یک معنا می دهد.
• ارزش دو سکه 5 ریالی برابر با چند است؟ آفرین 10 ریال (10=5+5 ). یعنی چه بگوییم 2 سکه 5 ریالی داریم چه بگوییم 10 ریال داریم با هم یک معنا می دهد.
• ارزش یک سکه 5 ریالی و 5 سکه 1 ریالی را بیایید حساب کنیم. یک سکه 5 ریالی یعنی 5 ریال و 5 سکه 1 ریالی ( 5=1+1+1+1+1) هم یعنی 5 ریال پس مجموع آنها ارزش سکه های ما است. (10= 5+5) ریال
• ارزش یک سکه 10 ریالی هم یعنی همان 10 ریال است.

سوال مهم: حالا بگویید 10 سکه یک ریالی برابر با کدام یک بود؟

اگر مفهوم ارزش  را درک کرده باشند می گویند هر چهارتا با هم برابر هستند و یک ارزش را دارند.

نمونه مسائل سکه دوم ابتدایی:

1. علی 4 سکه 1 ریالی و 2 سکه 5 ریالی دارد. علی چقدر پول دارد؟
2. علی 20 سکه 1 ریالی دارد و رضا 3 سکه 10 ریالی.

• پول علی بیشتر است یا پول رضا؟
• حساب کنید که چقدر بیشتر پول دارد؟
• اگر علی سکه های خود را به رضا بدهد، چند سکه 10 ریالی از رضا تحویل می گیرد؟

نکته: چرا برای حل مسائل سکه دوم ابتدایی باید با دسته ها به خوبی آشنا باشیم؟

جواب: چون در تمام سوالات مربوط به سکه ها، پیش نیاز حل مسائل، مجموع دسته های چندتایی ( شمارش چندتا چندتا) می باشد:

مثال کتاب ریاضی دوم: اگر علی 20سکه 1 ریالی به بانک بدهد، چند سکه ی 10 ریالی می گیرد؟

پاسخ: باید بداند 20 تا یکی برابر با 20 است. باید بداند که 2 تا 10 تایی برابر با 20 است. با این معلومات به راحتی می تواند به این گونه سوالات پاسخ دهد.

لذا بهتر است که نمونه سوالات زیر را در ابتدا برای دانش آموزان طراحی کنید تا به آنها پاسخ دهند. د ر ادامه شما راحت تر می توانید مثال ها و تمرینات کتاب را به آنها به صورت مفهومی آموزش دهید.

مثال: 5 سکه 10 ریالی برابر است با چند ریال؟ 50=10+10+10+10+10 ریال

مثال: سه سکه 10 ریالی برابر با چند ریال است؟ 30=10+10+10 ریال.

مثال: علی 5 سکه 10 ریالی دارد. می خواهد سکه های خود را با سکه های 5 ریالی عوض کند. چند سکه 5 ریالی باید بگیرد؟ 

روش تدریس با راهبرد رسم شکل:

5 سکه 10 ریالی بکشد. سپس زیر هر سکه 10 ریالی دو سکه 5 ریالی بکشید و به جای هر سکه 10 ریالی باید 2 سکه 5 ریالی را بردارید. در پایان سکه های 5 ریالی خود را بشمارد. در نتیجه باید 8 سکه 5 ریالی را تحویل بگیرد.

نکته بسیار مهم: از دانش آموزان خود بخواهید یک مساله مشابه با مساله بالا طراحی کنند و سپس جواب آن را بیابند.

در ادامه نمونه مسائل سکه دوم ابتدایی را مشاهده خواهید کرد که دانش آموزان با حل آنها مسائل پایه سوم را راحت تر و عالی تر کار می کنند.

نمونه مسائل سکه دوم ابتدایی به سبک مفهومی

1: علی 3 سکه 10 ریالی، 4 سکه 5 ریالی و 3 سکه 1 ریالی دارد. پول علی چقدر است؟

پاسخ: 53=3+5+5+5+5+10+10+10 یا 53=3+20+30

2:یک سکه 100 ریالی برابر است با …….. سکه 10 ریالی.

پاسخ: 10 .( 10 تا دسته 10 تایی برابر با 100 می شد.)

3: یک سکه 50 ریالی و 10 سکه 1 ریالی برابر است با ……… سکه 10 ریالی.

پاسخ: 6.

یک سکه 50 ریالی برابر با 5 سکه 10 ریالی است. پس فعلا 5 سکه 10 ریالی داریم.

10 سکه 1 ریالی برابر است با 1 سکه 10 ریالی.

پس 5 سکه 10 ریالی و 1 سکه 10 ریالی می شود 6 سکه 10 ریالی.

4: تصویر زیر را خوب نگاه کنید و با توجه به نکاتی که گفته شده، مساله را حل کنید.

• علی مهره های کیت ریبازی را برای بالا بردن دقت خود، مثل تصویر بالا روی هم چیده است.  علی مهره آبی را 100 ریال، مهره نارنجی را 50 ریال، مهره مشکی را 10 ریال و مهره قرمز را یک ریال خریده است. قیمت سازه ای که علی ساخته است، چند ریال است؟

پاسخ همراه با روش توضیح:

فرآیند رساندن دانش آموز به پاسخ مساله:

• تعداد مهره های آبی چندتا است؟ 2 تا.
• قیمت یک مهره آبی چند ریال است؟ 100 ریال. پس قیمت دو مهره آبی چند ریال می شود؟ 200=100+100 ریال. پس یادت باشه مهره های آبی را 200 ریال خریده است.
• حالا بگو قیمت مهره های نارنجی چند ریال است؟ کی می تواند بگوید باید چه جمعی بنویسیم و چرا؟  100 ریال و جمع 100=50+50 (چون مهره نارنجی 5 ریال است.)
• حالا قیمت مهره های مشکی را با نوشتن یک جمع حساب کن. 20=10+10 ریال پس قیمت دو مهره مشکی روی هم 20 ریال است.
• حالا قیمت دو تا مهره قرمز را حساب کن و بگو چند ریال می شود. 2=1+1 ریال.

سوال مهم: حالا اگر قیمت سازه ( چیزی که علی را ساخته است) علی را بخواهی باید چه کار کنی؟ جواب: باید همه قیمت ها را با هم جمع کنیم.

322=200+100+20+2 .

5. علی 658 ریال پول داشت. کدام یک نمی تواند سکه های علی باشد؟

الف: 6 سکه 100 ریالی، 5 سکه 10 ریالی و 8 سکه 1 ریالی

ب: 5 سکه 100 ریالی، 3 سکه 50 ریالی، 8 سکه 1 ریالی

ج: 6 سکه 100 ریالی، 3 سکه 10 ریالی، 5 سکه 5 ریالی، 3 سکه 1 ریالی

د: 6 سکه 100 ریالی، 5 سکه 1 ریالی، یک سکه 5 ریالی و 3 سکه 10 ریالی

جواب: گزینه د نمی تواند سکه های علی باشد. ارزش گزینه د: 640=30+5+5+600 که برابر با 658 نیست.

ارزش سکه های گزینه الف: 658= 8+50+600

ارزش سکه های گزینه ب: 658= 8+150+500

ارزش سکه های گزینه ج: 658= 3+25+30+600

بچه ها ارزش سکه های گزینه های الف، ب و ج همه برابر با 658 شد که با ارزش پول علی برابر شد.

6. پول علی 823 ریال است. داخل پول علی سکه 10 ریالی نیست. سکه های علی را با شکل نشان بده. 

پاسخ: 8 سکه 100 ریالی، 4 سکه 5 ریالی و 3 سکه 1 ریالی بکش.

7: بهزاد 4 سکه 100 ریالی، 11 سکه 10 ریالی و 13 سکه 1 ریالی دارد. ارزش پول علی با کدام دسته از سکه ها برابر است؟

الف: یک سکه 500 ریالی، یک سکه 10 ریالی و 3 سکه 1 ریالی

ب: 5 سکه 100 ریالی، 2 سکه 10 ریالی و 3 سکه 1 ریالی

ج: یک سکه 500 ریالی، 2 سکه 10 ریالی و 4 سکه 1 ریالی

د: 5 سکه 100 ریالی، 10 سکه 10 ریالی و 3 سکه 1 ریالی

پاسخ: گزینه ب

4 سکه 100 ریالی

11 سکه 10 ریالی = 10 سکه 10 ریالی + 1 سکه 10 ریالی = 1 سکه 100 ریالی + یک سکه 10 ریالی

13 سکه یک ریالی = 10 سکه 1 ریالی + 3 سکه 1 ریالی= 1 سکه 10 ریالی + 3 سکه 1 ریالی

پس سکه های علی را می توان به صورت 5 سکه 100 ریالی، 2 سکه 10 ریالی و 3 سکه 1 ریالی

8. ارزش پول بهزاد دز مثال 7 چند ریال است؟

پاسخ:

5 سکه 100 ریالی = 500 ریال

2 سکه 10 ریالی =20 ریال

3 سکه 1 ریالی = 3 ریال

523=500+20+3 پس ارزش پول بهزاد برابر با 523 ریال است.

تمرین: سازه زیر را نگاه کنید و آن را بسازید. اگر هر مهره سبز 100 ریال، هر مهره زرد،50 ریال، هر مهره قرمز 20 ریال، هر مهره آبی 10 ریال، هر مهر سفید 5 ریال و مهره مشکی 1 ریال باشد، ارزش این سازه چند ریال است؟

تمرین: تصویر زیر را بسازند. قیمت دلخواهی روی هر کدام از رنگ ها بگذارند و ارزش سازه را حساب کنند.

تمرین: ابتدا تصویر زیر را بسازند و  یک سوال که با مسائل سکه دوم ابتدایی در ارتباط باشد، طراحی کنند.